Kruiden in de winter: welke kruiden echt groeien op de vensterbank

In de zomer groeien kruiden bijna vanzelf. In de winter ziet de vensterbank er vaak treurig uit: lange, dunne stengels, bleke blaadjes en nauwelijks iets te oogsten. Dat ligt zelden aan jou. Binnen ontbreekt het in de winter vooral aan licht, en elk kruid gaat daar anders mee om. Hier lees je welke kruiden de winter binnen goed doorkomen, welke lastig zijn en hoe je toch vers oogst.

Waarom kruiden binnen in de winter verzwakken

• Te weinig licht. In december zijn de dagen in Duitsland maar zo'n acht uur lang, en vaak is het bewolkt. Achter het glas komt daar nog minder van binnen. De meeste keukenkruiden willen juist 12 tot 16 uur fel licht.
• Droge lucht van de verwarming. Boven de radiator drogen aarde en blaadjes snel uit. Dat trekt spintmijten en bladluizen aan.
• Koude ramen en tocht. Als je het raam wijd openzet om te luchten, daalt de temperatuur bij het raam snel. Warmteminnende kruiden zoals basilicum kunnen daar slecht tegen.
• Te veel water. In de winter groeien kruiden langzamer en hebben ze minder water nodig. Natte aarde laat de wortels rotten.

Deze kruiden komen goed de winter door

• Peterselie. Sterk en makkelijk. Ze groeit ook bij een licht raam op het oosten of westen gewoon door, alleen langzamer.
• Bieslook. De truc: steek in de late herfst een pol uit de tuin of de balkonbak en laat hem een paar dagen buiten in de vorst staan. Daarna loopt hij binnen snel weer uit.
• Tuinkers. Het snelste succes in de winter. Na ongeveer een week kun je al oogsten. Zaai gewoon om de paar dagen een klein schaaltje opnieuw in.
• Tijm, oregano en salie. Deze kruiden houden van licht, het liefst koel en droog. Geef zuinig water en oogst in de winter maar weinig.
• Munt. Behoorlijk taai. Binnen groeit ze wat langzamer, maar ze loopt betrouwbaar weer uit als je regelmatig de toppen knipt.

Deze kruiden zijn lastig in de winter

• Basilicum. Basilicum heeft warmte en veel licht nodig. Op de vensterbank in de winter gaat hij vaak dood. Hoe je hem toch de winter doorkrijgt, lees je in ons artikel Basilicum overwinteren.
• Rozemarijn. In de winter wil rozemarijn het licht en koel, ideaal is zo'n 5 tot 10 °C. In een warme woonkamer krijgt hij vaak meeldauw of plagen. Een koel trappenhuis of een lichte, vorstvrije ruimte is beter.
• Koriander en dille. Allebei schieten ze snel door, zeker bij weinig licht. Zaai liever elke drie tot vier weken een kleine portie opnieuw in dan één plant lang te houden.

Zo verzorg je kruiden goed in de winter

• Kies de lichtste plek. Een raam op het zuiden of westen is ideaal. Zet de potten dicht bij het glas, maar niet direct boven de verwarming.
• Geef zuinig water. Geef pas water als de bovenste laag aarde droog is. Gooi water in de onderschotel na een kwartier weg.
• Bevochtig de lucht. Een bakje water naast de potten helpt tegen droge lucht van de verwarming.
• Oogst op de juiste manier. Knip hele toppen in plaats van losse blaadjes. Zo vertakken de planten zich en blijven ze compact.
• Geen voeding geven. In de winter groeien kruiden langzaam. Voeding hebben ze pas vanaf het voorjaar weer nodig.
• Zet ze weg tijdens het luchten. Zet gevoelige kruiden even weg van het raam als je het wijd openzet.

De belangrijkste knop: meer licht

Bijna alle winterproblemen hebben dezelfde oorzaak: licht. Met een kweeklamp die 12 tot 14 uur per dag brandt, groeien kruiden ook in december door, in plaats van alleen te overleven. Belangrijk zijn een vast schema en een lamp die dicht genoeg bij de planten hangt. Meer daarover lees je in onze gids over de kweeklamp voor kruiden.

Verse kruiden in de winter met de GreenBox

Wil je je niet druk maken om licht en water geven? Dan helpt de GreenBox je. De slimme binnentuin van berkenhout heeft zijn eigen licht: de led gaat aan en uit volgens jouw schema, en de helderheid en lichtkleur stel je zelf in. Een sensor meet het waterniveau, en de app laat het weten als je moet bijvullen. Een raam heb je niet nodig. Je kunt onze PlantPlugs gebruiken of je eigen zaden zaaien, bijvoorbeeld peterselie, bieslook, tijm of basilicum.

Meer over de GreenBox

Kort samengevat

• In de winter hebben kruiden vooral te weinig licht.
• Peterselie, bieslook, tuinkers, tijm, oregano en munt redden zich prima.
• Basilicum, rozemarijn, koriander en dille vragen meer aandacht of een nieuwe zaaironde.
• Zet ze licht, geef zuinig water, geef geen voeding en oogst de toppen.